Yedek Gerçekten Çalışıyor mu? 5 Dakikalık Test

Kısaca

Yedekleme yazılımının “başarılı” yazması, yedeğin geri döneceği anlamına gelmez. Sahada gördüğümüz en pahalı sorun tam olarak budur: yedek var sanılır, felaket günü dosyalar açılmaz. Bunu anlamanın tek yolu geri yüklemeyi denemektir ve bu beş dakika sürer — rastgele bir dosyayı ayrı bir klasöre geri yükleyip açın. Kurulumun kendisi için ölçüt 3-2-1 kuralıdır: en az üç kopya, iki farklı ortam, bir tanesi tesis dışında. Fidye yazılımı riski nedeniyle o dış kopyanın değiştirilemez olması ayrıca önemlidir.

Sahada gördüğümüz en pahalı sorun bu: yedek var sanılıyor, aslında yok. Yedekleme yazılımı her gece “başarılı” diyor, kimse geri dönmeyi denemiyor, ve felaket günü dosyaların açılmadığı anlaşılıyor.

Neden “başarılı” yazısı yeterli değil

Yedekleme yazılımının “başarılı” demesi, dosyaların kopyalandığı anlamına gelir — geri dönebileceğiniz anlamına gelmez. Aradaki fark, sahada şu şekillerde ortaya çıkıyor:

Yedek alınıyor ama veritabanı açıkken kopyalanıyor; dosya bozuk, geri dönmüyor.
Yedek alınıyor ama aylar önce eklenen yeni sunucu kapsama dahil edilmemiş.
Yedek diski dolmuş, sistem en eski yedeğin üzerine yazıyor; elde 2 günlük kopya kalmış.
Yedek aynı sunucunun ikinci diskinde duruyor; sunucu yanınca ikisi birden gidiyor.
Fidye yazılımı ağdaki paylaşımlı klasörü şifrelemiş — yedekler de şifrelenmiş.

5 dakikalık test

Bunu bugün kendiniz yapabilirsiniz. IT’cinizden şunları isteyin:

Rastgele bir dosya seçin. Siz seçin, onlar değil. Örneğin 3 hafta önceki bir teklif dosyası.
Yedekten geri getirmelerini isteyin. Süre tutun.
Dosyayı açın. Açılıyor mu, içeriği doğru mu?
Şunu sorun: “En eski yedeğimiz hangi tarihe ait?” Cevap net bir tarih olmalı.
Şunu sorun: “Sunucu tamamen gitse, ne kadar sürede ayağa kaldırırız?” “Bilmiyorum” cevabı, planın olmadığı anlamına gelir.

Bu testi geçemeyen bir sistem, gerçek bir felakette de geçemez. İyi haber: sorunların çoğu bulunduktan sonra birkaç saatte düzeltilebilir.

3-2-1 kuralı

Kural	Anlamı	Pratikte
3 kopya	Aslı + 2 yedek	Çalışan sunucu, yerel yedek, ikinci kopya
2 farklı ortam	Hepsi aynı tip diskte olmasın	Sunucu diski + ayrı yedek cihazı
1 kopya dışarıda	Fiziksel olarak ayrı yerde	Başka bina, bulut veya çevrimdışı disk

Buna bugün bir madde daha eklemek gerekiyor: en az bir kopya çevrimdışı veya değiştirilemez olmalı. Fidye yazılımları artık önce yedekleri arıyor. Ağdan erişilebilen bir yedek, saldırganın da erişebildiği yedektir.

İki soruyu yazılı cevaplayın

Yedekleme planı aslında iki sayıdan ibarettir. Bu sayıları bilmiyorsanız, planınız yok demektir:

Ne kadar veri kaybını göze alabiliriz? Günde bir yedek alıyorsanız, en kötü ihtimalle bir günlük veri kaybedersiniz. Muhasebe için kabul edilebilir olabilir, üretim takibi için olmayabilir.
Ne kadar süre kapalı kalabiliriz? Sunucuyu sıfırdan kurup geri yüklemek 2 gün sürüyorsa ve siz 4 saatte ayakta olmalıysanız, farklı bir çözüm gerekir.

Bu iki sayıyı belirlemek teknik değil ticari bir karardır — ve yedekleme tasarımının tamamını belirler. Biz de her kurulumda önce bunu soruyoruz.

Sık sorulanlar

Yedeği ne sıklıkla test etmeliyiz?

Kritik sistemler için ayda bir örnek geri dönüş, yılda bir de tam senaryo tatbikatı makul bir ritimdir. Önemli olan sıklıktan çok düzenli olmasıdır — “geçen sene bakmıştık” bir test değildir.

Bulut yedekleme yeterli mi?

Tek başına çoğu zaman yeterli değildir. Buluttan 2 TB veri geri indirmek internet hızınıza bağlı olarak günler sürebilir. En pratik kurgu, hızlı geri dönüş için yerel bir kopya ve felaket için bulut/çevrimdışı kopyayı birlikte kullanmaktır.

NAS almak yedekleme sayılır mı?

NAS bir depolama cihazıdır, yedekleme stratejisi değildir. Aynı binada duran ve ağdan erişilebilen bir NAS; yangın, hırsızlık ve fidye yazılımı senaryolarının üçünde de aslıyla birlikte kaybedilir. Yedeğin bir kopyası mutlaka ayrı olmalıdır.

Kaynaklar

3-2-1 yedekleme kuralı — sektör standardı yaklaşım
USOM / TR-CERT — fidye yazılımına karşı korunma önerileri

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Sistemi mevzuata uygun kuruyoruz; belgelendirme sürecinizi hukuk danışmanınızla yürütmeniz gerekir.